12. Yargı Paketi 2026: Neler Değişiyor?
Belirsiz alacak davası kalkıyor, tazminat hesabında faiz başlangıcı değişiyor, miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında yeni düzenleme geliyor. IBAN mağdurlarına ceza indirimi öngörülüyor, HAGB'nin kapsamı daraltılıyor. Af veya infaz düzenlemesi yok. Teklif henüz Genel Kurul'dan geçmedi.
TBMM'ye sunulan ve kamuoyunda '12. Yargı Paketi' olarak anılan kanun teklifi (Esas No: 2/3737), 25 Haziran 2026'da Adalet Komisyonu'ndan geçmiş ancak henüz Genel Kurul'da oylanmamıştır. Teklif, yargılama usulünden tazminat hukukuna, ceza muhakemesinden idari yargıya kadar geniş bir alanda değişiklik öngörüyor. Teklifin dayanağında 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi (2025-2029) var; ancak asıl tetikleyicilerden biri Anayasa Mahkemesi'nin son iki yılda verdiği birden fazla iptal kararı. Bu kararların yarattığı hukuki boşlukları doldurmak için değişikliklerin bir kısmı zorunluluktan yapılıyor.
Aşağıda teklifin pratik açıdan önemli gördüğümüz başlıklarını sırasıyla ele alıyoruz:
1. Belirsiz Alacak Davası Kalkıyor
HMK'nın 107. maddesi yürürlükten kaldırılıyor. Uygulamada hangi alacakların bu dava türüne konu olabileceği konusunda uzun süredir ciddi tereddütler yaşanıyordu; Anayasa Mahkemesi de bireysel başvurularda bu belirsizliğin hak ihlaline yol açtığını birçok kez tespit etti.
Belirsiz alacak davasının sağladığı iki temel avantaj —alacağın tamamı için zamanaşımını dava tarihinden kesmesi ve ıslah gerektirmeksizin alacağın kalan kısmının talep edilebilmesi— bundan böyle kısmi dava bünyesine taşınıyor. Kısmi dava açan taraf, tahkikat sona ermeden önce bir defaya mahsus olmak üzere alacağın kalan kısmını talep edebilecek; zamanaşımı da artırılan kısım bakımından dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.
Yürürlük tarihinden önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükümlere göre görülmeye devam edecek.
2. Duruşmalar Arasında Üç Ay Sınırı
Yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arası süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Zorunlu hallerde —bilirkişi incelemesinin uzaması, istinabe yoluyla tahkikat gibi— hakim gerekçesini duruşma tutanağına geçirerek daha uzun süre belirleyebilecek. Gerekçenin soyut değil, somut olması şartı da ayrıca düzenlenmiş.
3. E-Duruşma: Hukuk Davalarında Uzaktan Katılımın Kapsamı Genişletiliyor
Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya uzaktan katılım mevcut hukukta da mümkündü; ancak kapsamı sınırlıydı. Teklifle birlikte ön inceleme duruşmaları da dahil olmak üzere uzaktan katılım daha geniş bir alana yayılıyor. Taraf vekilleri, imza gerektiren işlemler dışında bulundukları yerden duruşmaya katılabilecek. İkrar, yemin, feragat, davayı kabul, davanın geri alınmasına muvafakat ve sulh hallerinde ise fiziksel imza zorunluluğu devam ediyor.
4. IBAN Mağdurları: Hesabını Kullandıranlara Ceza İndirimi Geliyor
Bu düzenleme orijinal teklif metninde yer almıyordu; komisyon aşamasında verilen ortak önergeyle eklendi.
Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen grup şunlar: dolandırıcılık suçuna doğrudan katılmayan, ancak kendi banka hesabını, ödeme aracını veya hesap bilgilerini başkasına vererek suça dolaylı katkıda bulunan kişiler. Çoğunlukla sosyal medyada "hesabını kirala, komisyon kazan" gibi vaatlerle kandırılan ve hukuki sonuçları öngöremeyen kişiler bu kapsamda değerlendiriliyor.
Düzenlemeyle TCK'nın 158. maddesine yeni bir fıkra ekleniyor. Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca banka hesabı, ödeme aracı veya hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kalan kişilere verilecek ceza yarı oranında indiriliyor. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesap bilgilerini verenler de bu kapsama giriyor. Suçu planlayan, organize eden veya asıl menfaati sağlayan kişiler bu indirimden yararlanamıyor; onlar hakkında mevcut cezalar aynen uygulanmaya devam edecek.
Derdest davalar için: dosyası kanun yolu aşamasında olan sanıklar bakımından bölge adliye mahkemelerince bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilecek. Yargıtay'daki dosyalar da ilk derece mahkemelerine iletilecek.
İnfaz aşamasındakiler için: haklarında etkin pişmanlık hükmü uygulanmamış hükümlüler, mağdurun zararını mahkeme ihtarından itibaren 6 ay içinde tamamen giderirlerse TCK'nın 168. maddesi kapsamında cezanın yarısına kadar indirim hakkı kazanabilecek. Bu indirim kendiliğinden uygulanmaz, zararın tamamen giderilmesi şartına bağlıdır.
5. Af veya İnfaz Düzenlemesi Var mı?
Bu teklif ne genel af ne özel af ne de infaz kanununda herhangi bir değişiklik içeriyor. 5275 sayılı İnfaz Kanunu'na dokunulmuyor. Sosyal medyada dolaşan "af çıkıyor" veya "infaz indirimi geliyor" haberleri asılsızdır.
6. İdareye Karşı İcra Takibinde Önce Başvuru Zorunluluğu
İcra ve İflas Kanunu'na yeni bir madde ekleniyor (m. 34/a). Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri veya ilk derece mahkemelerince idare aleyhine verilen para, vekalet ücreti ve yargılama gideri ilamları için artık doğrudan icra takibi başlatılamayacak.
Alacaklı veya vekili önce idareye yazılı başvuru yapacak, IBAN bildirecek. İdareye bir aylık ödeme süresi tanınacak. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa ilamlı icra takibi başlatılabilecek.
7. Miras Yoluyla İntikal Eden Taşınmazlarda Ortaklığın Giderilmesi: İlk Artırma Sadece Mirasçılara
Tüm maliklerin miras yoluyla pay sahibi olduğu taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde, birinci açık artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu artırmada teklif edilebilecek en düşük bedel muhammen kıymetin yüzde yüzü. Mirasçılardan alıcı çıkmazsa ikinci artırma herkese açık ve genel hükümlere göre yapılacak. Pay sahibi mirasçılar bu artırmalarda da teminat yatırmak zorunda; eski muafiyeti kaldıran düzenleme suistimalleri önlemeye yönelik.
8. Destekten Yoksun Kalma ve Çalışma Gücü Kaybı Tazminatında Faiz Başlangıcı Değişiyor
Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesine iki yeni fıkra ekleniyor. Mevcut uygulamada destekten yoksun kalma ve çalışma gücü kaybı tazminatlarının tamamına —gelecekteki kazanç kayıpları dahil— olay tarihinden itibaren faiz işletiliyordu.
Teklif ikili bir ayrım getiriyor: zarar görenin veya destekte bulunanın kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme (gelecek kayıplar) ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren faiz işletilecek.
Yeni hüküm yalnızca yürürlük tarihinden sonra gerçekleşen haksız fiillere uygulanacak; derdest davalara etkisi yok.
9. Kanuni Faiz Oranı Değişiyor
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesi yeniden düzenleniyor. Anayasa Mahkemesi, sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkilerinde sabit faiz oranının paranın değerindeki erimeler karşısında yetersiz kaldığını ve mülkiyet hakkını ihlal ettiğini tespit etti.
Yeni düzenlemeyle kanuni faiz oranı; Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenine bağlanıyor. 30 Haziran'da belirlenen oran, bir önceki yıl sonundaki orandan beş puan veya daha fazla farklılaşmışsa yılın ikinci yarısında bu yeni oran geçerli olacak.
Anayasa Mahkemesi, Temmuz 2025'te verdiği kararla CMK'nın 231. maddesinin beş ila on dördüncü fıkralarını kısmen iptal etti. Gerekçe: işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB'nin uygulanmasının Anayasa'nın 17. maddesiyle bağdaşmaması. Teklif bu doğrultuda ilgili suçlar bakımından HAGB'yi yasaklıyor ve HAGB kararlarına karşı istinaf yolunu açıkça düzenliyor.
İki ayrı Anayasa Mahkemesi kararı daha bu teklifin hazırlanmasını zorunlu kıldı. Birincisi: ceza soruşturmalarında alınan moleküler genetik inceleme sonuçlarının saklanması, imhası ve kullanım koşullarına ilişkin yeterli güvence bulunmamasından kaynaklanan iptal. İkincisi: bilgisayar ve bilgisayar kütüklerinde yapılan arama-elkoyma ile elde edilen verilerin saklanma süresine ve silinmesine ilişkin eksiklik.
Teklif her iki boşluğu dolduruyor. Genetik veriler: beraat ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı gibi hallerde kararın kesinleşmesiyle birlikte derhal; mahkumiyet, davanın reddi ve düşmesi gibi diğer hallerde ise kararın kesinleşmesinden itibaren yirmi yıl sonra imha edilecek. Bilgisayar verileri ise kovuşturmaya yer olmadığı veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren on beş yıl sonra silinecek. İlgili kişi bu süreler içinde amacın ortadan kalktığını öne sürerek mahkemeden verilerin silinmesini talep edebilecek.
12. İdari Yargıda Tek Hakim ve Temyiz Yolu
İdare ve vergi mahkemelerinde tek hakimle görülecek dava türleri genişletiliyor. Parasal sınır, yıllık güncellenen eşiğin 2026 yılı karşılığı olan 486.000 TL olarak belirleniyor. Buna ek olarak kamu görevlilerine verilen uyarma cezaları, geçici görevlendirme, yolluk ve lojman işlemlerine karşı açılan davalar ile meslek kuruluşlarının belirli disiplin kararlarına karşı açılan davalar da artık tek hakimle görülebilecek.
Bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar açısından ise Anayasa Mahkemesi'nin 27 Mart 2025 tarihli iptal kararı doğrultusunda temyiz yolu açılıyor. Bu kararlar, tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek. Tek hakimle görülen davalar ve bazı özel kategoriler bu kuralın istisnasıdır.
13. Gereksiz Bilirkişi Görevlendirmesine Disiplin Yaptırımı
Hakimler ve Savcılar Kanunu'na eklenen düzenlemeyle, hakim ve savcıların mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurması disiplin yaptırımına bağlanıyor. Öngörülen disiplin yaptırımı uyarma cezasıdır.
Yasalaşma Süreci
Bir kanun teklifinin yürürlüğe girmesi için sırasıyla şu aşamalardan geçmesi gerekiyor: TBMM'ye sunulması, ilgili komisyonlarda görüşülmesi, Genel Kurul'da kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ve son olarak Resmi Gazete'de yayımlanması.
Bu teklifin mevcut durumu şöyle: 22 Haziran 2026'da TBMM'ye sunuldu, 25 Haziran 2026'da Adalet Komisyonu'nda kabul edildi. Komisyon aşamasında IBAN mağdurlarına ilişkin düzenleme de metne eklendi. Teklif şu an Genel Kurul'u bekliyor. Adli tatil 20 Temmuz'da başladığından yakın zamanda oylanması bekleniyor.