12. Yargı Paketi Yasalaştı: 7589 Sayılı Kanun Neler Getiriyor?

12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Kanunla; IBAN mağdurlarına ceza indirimi getirildi, HAGB yeniden düzenlendi, miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında mirasçılara öncelik tanındı ve duruşmalarda üç aylık süre sınırı getirildi. Belirsiz alacak davası kaldırıldı. Kanun af veya infaz düzenlemesi içermiyor; Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından da yürürlüğe girecek.

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 16 Temmuz 2026'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. 7589 sayılı Kanun; İcra ve İflas Kanunu'ndan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na, Türk Ceza Kanunu'ndan İdari Yargılama Usulü Kanunu'na kadar on üç kanunda değişiklik yapan 27 maddeden oluşuyor. Kanun, Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek.

Düzenlemelerin bir bölümü Anayasa Mahkemesi'nin son iki yılda verdiği iptal kararlarına dayanıyor. Yasama sürecinde metinde değişiklikler oldu: Teklifte yer almayan "IBAN mağdurları" düzenlemesi komisyon aşamasında eklendi; teklifte bulunan bazı düzenlemeler ise kanunlaşan metne girmedi. Aşağıda kanunun başlıca düzenlemeleri özetlenmiştir.

1. IBAN Mağdurlarına Yarı Oranında Ceza İndirimi

TCK'nın 158. maddesine eklenen fıkrayla, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştiraki; kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları başkasına vermekten ibaret olan kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Suçu planlayan, organize eden veya asıl menfaati elde edenler bu indirimden yararlanamayacak.

Geçiş hükümleri: Dosyası istinaf aşamasında olan sanıklar hakkında bölge adliye mahkemelerince bozma kararı verilerek dosyalar ilk derece mahkemelerine gönderilecek; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar da gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilecek. İnfaz aşamasındaki hükümlüler; haklarında etkin pişmanlık hükmü uygulanmamışsa ve mağdurun zararını mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde tamamen giderirlerse, TCK'nın 168. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca cezanın yarısına kadarının indirilmesinden yararlanabilecek. Bu indirim kendiliğinden uygulanmaz; zararın tamamen giderilmesi şartına bağlıdır.

2. HAGB Yeniden Düzenlendi

CMK'nın 231. maddesinin beş ila on dördüncü fıkraları yeniden yazıldı. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararlarına karşı itiraz yerine, 272. maddenin üçüncü fıkrasındaki istisnalar saklı kalmak üzere, istinaf yoluna başvurulacak ve istinaf incelemesi usul ve esas yönünden yapılacak. Denetim süresi içinde yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanık bakımından mahkeme, hükmü açıklarken cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine, ertelemeye veya seçenek yaptırımlara çevirmeye karar verebilecek. İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB uygulanmayacak. HAGB kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek; bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde kullanılabilecek.

3. Miras Yoluyla İntikal Eden Taşınmazlarda Ortaklığın Giderilmesinde İlk Artırma Yalnızca Mirasçılar Arasında

İİK'nın 114. maddesinde yapılan değişiklikle, tüm maliklerin miras yoluyla pay sahibi olduğu ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde, birinci açık artırma da elektronik satış portalında ve yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacak; bu artırmada verilebilecek en düşük teklif muhammen kıymetin yüzde yüzüdür. Payı oranında teminattan muaf olma hükmü kaldırıldığından, birinci artırmaya katılan mirasçıların da teminat yatırması gerekiyor. Mirasçılardan alıcı çıkmazsa ikinci artırma herkese açık ve genel hükümlere göre yapılacak. Bu artırmada teklifin karşılaması gereken taban tutar şöyle belirlenir: önce malın muhammen kıymetinin yüzde ellisi ile o mal üzerindeki rüçhanlı (öncelikli) alacakların toplamı karşılaştırılır ve bu ikisinden hangisi daha yüksekse taban olarak o esas alınır; bu tutara paraya çevirme ve paylaştırma masrafları da eklenir. Her iki artırmada da, en yüksek teklifi verip ihale bedelini süresinde yatırmayan alıcıya (mirasçı olsun ya da olmasın) teklif bedelinin yüzde beşi oranında idari para cezası uygulanacak. Değişiklik, yürürlükten önce ilanı yapılmış artırmalara uygulanmayacak.

4. Duruşmalar Arasında Üç Ay Sınırı ve E-Duruşma

HMK'nın 147. maddesine eklenen hükümle, yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arası süre kural olarak üç ayı geçemeyecek; bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun süre verebilecek. Ayrıca, ikrar, yemin, feragat, kabul, davanın geri alınmasına muvafakat ve sulh halleri dışında, ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılanlar hakkında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu hüküm Kanunun yayımından üç ay sonra yürürlüğe girecek.

5. Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı, Kısmi Dava Güçlendirildi

HMK'nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırıldı. Belirsiz alacak davasının sağladığı imkanlar kısmi dava bünyesine taşındı: HMK'nın 109. maddesine eklenen fıkraya göre, alacağın bir kısmı dava edildiğinde talep konusu, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın ve ıslaha gerek kalmaksızın, tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilecek; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak. Yürürlükten önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükümlere göre görülmeye devam edecek.

6. Bedensel Zarar Tazminatlarında Faiz Başlangıcı

TBK'nın 55. maddesine eklenen fıkralarla, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz başlangıcı ikiye ayrıldı: Kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilecek. Yeni rejim yalnızca yürürlükten sonra gerçekleşen olaylara uygulanacak; derdest davalar ve önceki olaylar eski hükümlere tabi kalacak.

7. Kanuni Faiz Oranı Reeskont Oranına Endekslendi

3095 sayılı Kanun'un 1. maddesi yeniden düzenlendi. Sözleşmeyle faiz oranı kararlaştırılmamış hallerde kanuni faiz, Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden işleyecek. 30 Haziran günü uygulanan reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık gününde uygulanan orandan beş puan veya daha fazla farklılaşırsa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde sekseni geçerli olacak.

8. İdari Yargıda Tek Hakim, İstinaf ve Temyiz

İdare ve vergi mahkemelerinde tek hakimle görülecek davaların kapsamı genişletildi: Konusu 486 bin TL'yi aşmayan iptal ve tam yargı davaları (idare mahkemesi) ve aynı tutarı aşmayan vergi davaları (vergi mahkemesi); öğrencilerin uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucu doğuran cezalar dışındaki disiplin cezaları ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine ilişkin davalar; kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin işlemleri ve uyarma cezaları; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyelerine verdiği, mesleki faaliyeti engellemeyen disiplin cezaları artık tek hakimle çözümlenecek.

İstinaf aşamasında bölge idare mahkemeleri; kararı hukuka uygun bulursa, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gerekçesi hatalı veya eksikse gerekçeyi değiştirerek, karardaki maddi yanlışlıkları düzeltmesi mümkünse bunları düzelterek istinaf başvurusunu reddedecek. Kararın kaldırılıp dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilebilmesi ise; davaya görevsiz veya yetkisiz mahkemece bakılmış olması, dilekçenin reddi gerekirken bu karar verilmeden dava hakkında karar verilmesi, keşif veya bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gerekirken yapılmadan karar verilmesi gibi kanunda tek tek sayılan hallerle sınırlı; bu haller dışında karar kaldırılamayacak. Ancak keşif, bilirkişi incelemesi veya duruşma eksikliğinde bölge idare mahkemesi, dosyayı geri göndermek yerine bu eksikliği kendisi giderip karar verebilir.

Konusu 270 bin ile 920 bin TL arasında olan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere ilişkin olup istinaf incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden verilen kararların ayrıca temyiz edilebilmesine imkan tanıyan mevcut hüküm yürürlükten kaldırıldı. Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda bunun yerini genel bir kural aldı: bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlara karşı, tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açıldı; tek hakimle görülen davalar ile bazı kategoriler bu kuralın istisnasıdır. Genel Kurul'da kabul edilen önergeyle, heyetle görülüp de bölge idare mahkemesinin yeniden verdiği karar ile ilk derece mahkemesi kararı arasındaki farkın 2026 için 55 bin TL'yi geçmediği davalarda da temyiz yoluna başvurulamayacağı düzenlendi.

9. Danıştay Daire Sayısına İlişkin Sürenin Uzatılması

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun geçici 27. maddesinde, Danıştay'daki daire sayısının 10'a indirilmesi için öngörülen ve 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl uzatılarak 23 Temmuz 2030'a taşındı. Bu süre boyunca, daire sayısının azalmayacak olması nedeniyle boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından da vazgeçildi; bu tarihe kadar boşalan her üyelik için ayrı seçim yapılacak.

10. Genetik Verilerde Saklama ve İmha Süreleri

CMK'nın 80. maddesinin ikinci fıkrası değiştirildi, maddeye ayrıca yeni fıkralar eklendi. Moleküler genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek. Kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleşmesi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı hallerinde veriler derhal; diğer hallerde kararın kesinleşmesinden itibaren yirmi yıl geçmekle Cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilecek. İlgili kişi, amacın ortadan kalkması halinde bu süre dolmadan da silinme talep edebilecek. Sisteme kaydedilen veriler, ancak devam eden bir soruşturma veya kovuşturmada maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla ve mahkeme, hakim veya Cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilecek; mahkeme veya hakim kararına karşı itiraz yoluna, Cumhuriyet savcısının kararına karşı ise sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.

11. Noterlik Kanunu'nda Değişiklik

1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 55. maddesi değiştirildi. Noterlik evrak ve defterleri; mahkeme, sulh ceza hakimliği ve Cumhuriyet başsavcılıklarınca, resmi daireler tarafından veya konusu belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kişilerce incelenebilecek. Mahkeme, sulh ceza hakimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı evrakın aslını isterse, noter bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak, onaylı örneği kendisinde saklayarak aslını ilgili mercie gönderecek. Mahkeme, sulh ceza hakimliği, Cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili kılınan resmi daire onaylı bir örnek isterse, noter evrakı elektronik ortamda tarayıp güvenli elektronik imzayla imzalayarak ilgili mercie elektronik ortamda iletecek; elektronik gönderim mümkün değilse fiziki onaylı örnek gönderilecek. Bu işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek; posta ve yol masrafı hariç harç, vergi ve değerli kağıt ücreti alınmayacak.

12. Kaçak Sanığın Yargılanmasına İlişkin Değişiklik

CMK'nın 247. maddesinin üçüncü fıkrası değiştirildi. Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilecek, ancak daha önce sorgusu yapılmamışsa mahkumiyet veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecek. Güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanık veya müdafii, savunma hakkının kullanılmak istendiğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.

13. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

CMK'nın 308. maddesinin birinci fıkrası değiştirildi, maddeye ayrıca yeni bir fıkra eklendi. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Genel Kurulu'na itiraz süresi otuz günden üç aya çıkarıldı; bu süre artık dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren işleyecek. İtiraz yolu, görevsizlik ve yargı yeri belirlenmesi kararları hariç Yargıtay ceza dairelerinin tüm kararlarını kapsayacak şekilde genişletildi. Sanık lehine itirazda süre aranmayacak. İtiraz istemi; sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılabilecek.

14. Vesayet Altındaki Kişilere Ait Malların Satışı

Türk Medeni Kanunu'nun 440 ve 444. maddelerinde yapılan değişiklikle, vesayet altındaki kişinin taşınır ve taşınmaz mallarının satışı UYAP'a entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacak. Taşınmaz satışında ihalenin, vesayet makamının onamasıyla tamam olacağı ve onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerektiği düzenlendi. Bu hükümler Kanunun yayımından üç ay sonra yürürlüğe girecek; bu tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar eski hükümlere tabi kalacak.

15. Gereksiz Bilirkişi Görevlendirmesine Disiplin Yaptırımı

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 63. maddesine eklenen bentle, hakim ve savcıların mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurması disiplin yaptırımına bağlanıyor. Öngörülen disiplin yaptırımı uyarma cezasıdır.

16. Hakim ve Savcı Yardımcılığında Eğitim ve Sınav Usulü

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 10. maddesine eklenen fıkralarla, hakim ve savcı yardımcılığı dönemindeki eğitimin kapsamı ve sınav usulleri yasal çerçeveye kavuşturuldu. Bu dönemde adaylara; Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve usul hukuku alanlarının yanı sıra duruşma yönetimi, karar ve gerekçeli karar yazımı, adalet hizmetlerinin yönetimi ve denetimi, uluslararası kuruluşlar ve sözleşmeler, sık karşılaşılan dava türleri ve kişisel gelişim konularında eğitim verilecek. Yazılı sınav, eğitim verilen konulardan yapılacak ve 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek; sözlü sınavda mevzuat ve içtihat bilgisi, mesleki yeterlilik, özgüven ve temsil kabiliyeti, Türkçeyi etkin kullanma becerisi ile genel kültür düzeyi ayrı ayrı puanlanacak.

17. Adli Tıp İhtisas Kurulunda Atama Şartları

2659 sayılı Kanunun mülga 26. maddesinin yeniden düzenlenmesiyle, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi şartı getirildi; başkan, üye, grup başkanları ve ihtisas dairesi başkanları için dört yıllık görev süresi belirlendi. Geçiş hükmüne göre, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla dört yıl veya daha fazla süredir görevde bulunanların görevi sona erecek; dört yıldan az süredir görevde bulunanlar ise kalan sürelerini tamamlayacak. Görev süresi sona erenler, yerlerine atama yapılıncaya kadar görevlerine devam edecek.

18. Teklifte Yer Alıp Yasalaşmayan Düzenlemeler

Kanun teklifi ile yasalaşan metin karşılaştırıldığında, iki düzenlemenin Genel Kurul'da kabul edilen önergelerle metinden çıkarıldığı görülüyor: İcra ve İflas Kanunu'na eklenmesi öngörülen "idareye başvuru zorunluluğu" (idare aleyhine hükmedilen para, vekalet ücreti ve yargılama gideri ilamları için alacaklının önce idareye başvurup bir aylık ödeme süresi tanıması şartı) ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun bilgisayarlarda arama, kopyalama ve elkoymayı düzenleyen hükmünde öngörülen değişiklik (CMK 134). Bu iki maddenin çıkarılması sonucu idare aleyhine ilamlı icra takipleri mevcut usule göre, başvuru şartı aranmaksızın devam edecek. Bilgisayar verilerinin saklanma ve imha süresine ilişkin boşluk ise bu Kanunla doldurulmamış oldu.

Bunlara ek olarak, kanun teklifinin 27. maddesinde yer alan ve Yargıtay'ın ilk derece mahkemesi kararlarını yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozamayacağına ilişkin HMK 371 değişikliği, Genel Kurul aşamasından önce, TBMM Adalet Komisyonu görüşmeleri sırasında teklif metninden çıkarılmıştır; bu nedenle yasalaşan metinde de yer almamaktadır.

Ayrıca kimi haberlerde "HAGB'ye ilişkin madde çıkarıldı" bilgisi yer almıştır; bu doğru değildir. HAGB'yi düzenleyen CMK 231 değişikliği (teklifin 16. maddesi) kanunun 15. maddesi olarak aynen yasalaştı.

Son olarak belirtelim: Kanun herhangi bir af veya infaz düzenlemesi içermiyor; 5275 sayılı İnfaz Kanunu'na dokunulmadı.

Yürürlük

Kanunun maddelerinin yürürlük tarihi üç kategoride belirlendi: Danıştay daire sayısına ilişkin madde, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek, ancak 23 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli sayılacak şekilde geriye dönük uygulanacak. Vesayet altındaki malların elektronik satışına (TMK 440, 444) ve e-duruşmada imza muafiyetine (HMK 149) ilişkin 3 madde, yayımdan üç ay sonra yürürlüğe girecek. Kanunun geri kalan maddeleri ise doğrudan Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.